Selasa, 26 Desember 2017

kitab tajwid




                           

   بسم الله الرحمن الرحيم

يقول راجى رحمة ا لغفور# د وما سليما ن هوالجمزو ري
الحمد لله مصليا على #  محمد واله ومن تلا

Bakal sasauran
يقول
Jalma anu ngaharep
راجى
Kana rohmat
رحمة
Anu seu’eur panghampura
ا لغفور
Kalawan lawas
د وما
Nyaeta syeh Sulaiman
سليما ن
Anu ari Sulaeman eta putra pamegetna Muhammad Aljamzuri
هوالجمزو ري
Ari aleman anu sae
الحمد
Eta tumetep kalawan tangtu ka Allah
لله
Halna ayana roji eta anu maca solawat
مصليا
Ka Muhammad bin Abdullah
على محمد
Sareng kanu janten keluwargina Muhammad
واله
Jeng kajalma anu
ومن
Nyanding iya eman
تلا

وبعد هذﺍ النظم للمريد # فى النون والتنوين والمدود

Jeung anapon sabada basmalah hamdalah sholawat
وبعد
Mangka ari ieu nadom
هذ النظم
Eta anu tetep piken jalma anu nghareup
للمر يد
Anu tetep dina masalah hukumna enun paeh
فى النون
Jeung masalah hukumna tanwin
والتنوين        
Jeung pirang-pirangmasalah hukumna mad
والمدود

سميته بتحفة الا طفال # عن شيخنا الميهي ﺫى الكمال

Anu ngangaranan kaula kana hadan nadmu
سميته
Ku tuh patul atpal
بتحفة الا طفا ل
Anu tetep katampi ti guru urang salarea
عن شيخنا
Nyaeta Syeh Al maehiyi
الميهي
Anu kagungan sipat kasampurnaan
ﺫى الكما ل

ا رجوبه ا ن ينفع الطلا ب # والا جر والقبول والثوا ب

Halna ngahareup kaula
ا ر جو
Ku hadan nadmu
به
Kana muga maparinan Ka manfa’atan iya Allah
ان ينفع
Kasakabeh Jalma anu nyuprih
الطلا ب
Jeng kana ganjaran
والا جر
Jeung kana di tarima
والقبول
Jeng kana ganjaran
والثوا ب

ا حكا م النون السا كنة والتنو ين
Ari ieu eta bab anu tetep dina mertelakeun pirang-piarang hukum (enun paeh) jeung (Tanwin)
Koidah nun paeh jeung tanwin
للنون ان تسكن وللتنوين # ا ر بع ا حكا م فخد تبيين
Eta anu teteup piken enun
للنون
Anu lamun mah paeh iya enun
ا ن تسكن
Jeung eta anu teteup pikeun  tanwin
وللتنو ين
Ari opat tina pirang-pirang hukum
ا ر بع احكا م
Mangka kudu maham anjeun
فخد
Tina penjelasan ti kami
تبيين
Ari tingkahna enun paeh eta aya opat
1.  Sok tumetep dina tulisan jeung ucapan
2.  Sok tumetep dina nalika Wasol jeung Wakop
3.  Sok aya dina pirang-pirang kalimah isim, pirang-pirang kalimah piil, jeung harap
4.  Sok aya di teungah jeung di tungtung kalimah
Ari tingkahna tanwin eta aya dua
1.  Sok aya dina aksara tung-tung kalimah isim
2.  Teu meunang hanteu kudu cicing dina tung-tung kalimah isim
Ari hukum enun paeh jeung tanwin eta aya opat
1.  Idhar                                  3.  Iklab                         
2.  Idgom                                4.  Ihpa  
Koidah Idzhar
فا لا ول ا ظها ر قبل الا حرف # للحلق ست ر تبت فلتعرف
Mangka ari anu pangmimitina hukum Enun paeh jeng tanwin
فالاول
Eta Idzhar
الا ظها ر
Anu teteup dina samemeh pirang-pirang harap
قبل الا حرف
Nyaeta pirang-pirang harap halak
للحلق
Anu di tartibkeun anu  genep  harap iya halak
ست ر تبت
Mangka kudu di ka nyahokeun ku anjeun
فلتعر ف
Ari ngaran Idzhar eta aya   2
1.    Idhar ceuk lugot nyeta ( البيا ن     ) hartosna Kadar-kadar jelas
2.    Idhar ceuk Istilah nyeta   اخراج كل حرف من مخرجه من غير غنة فى الحرف المظهر     Hartosna : ngaluarkeun kana tiap-tiap harap tina tempat kaluarna tina hanteu ngraksa gunah tina anu di Idzharkeunnana.
Aritingkahna (Enun paeh) lamun babareungan jeung harap halak (Idzhar) eta aya 
1.    Sok aya dina sakalimah seperti  ينهو ن
2.    Sokaya dina dua kalimah seperti  من ها ج kalawanbeda jeung tingkah tanwin eta mah kudu misti dina dua kalimah seperti      عليم حكيم  
Ari tingkahna harap halak eta di baggi  3
1.    Aksol  Halqi (Tung-tung genggerong) nyata Hamzah  seperti   ينا و ن jeung Ha spt ينهو ن
2.    Wastol Halqi (tengah-tengah genggerong) nyaeta dina Ain (ع) spt  انعمت  jeung He (ح) spt   ينحطو ن
3.    Adnal Halqi (deukeuteun genggerong) nyaeta dina Gin (غ) spt  فسينغضو ن  jeung Kho (خ) spt  منخنقة
Koidah harap Idzhar
همز فهاء ثم عين حاء # مهملتا ن ثم غين خاء
Koidah Idgom
والثا نى اد غا م بستت اتت # فى ير ملون عند هم قد ثبتت
Jeung ari anu kadua  tina hukum enun paeh jeung tanwin
والثا نى
Eta Idgom
اد غام
Kalawan nyinghareupan harap anu genep
بستت
Anu datang iya anu genep
اتت
Anu tetep di kumpulkeun dina lapad yarmaluna
فى ير ملون
Mungguh ahli kiroat sabah
عند هم
Temen-temen geus tumeuteup iya sitah
قد ثبتت

لكنها قسما ن قسم يد غما  #  فيه بغنة بينمو علما
Tatapina idghom
لكنها
Eta di bagi kana dua bagian
قسما ن
Nyaeta anu sabagian
قسم
Nu diidghomkeun
يد غما
Anu tetep dina kismun
 فيه
Kalawan make gunah
بغنة
Nalika nyinghareupan salah sahijina lapad ينمو
بينمو
Anu di kanyahoken  ينمو
علما
Ari ngaran idgom eta aya dua
1.    Idgom ceuk lugot nyaeta :               ا د خا ل شيئ في ا لشيئ  
Hartsna Ngasupkeun hiji perkara dina jero perkara anu sejen
2.    Idgom ceuk istilah nyaeta :
 التقا ء حر ف سا كن بحرف متحرك بحيث يصيران حر ف و ا حدا مشد د ير تفع   اللسا ن عند النطق بهما            Hartosna : neupungkeun harap anu paeh kana harap anu narima baris kalawan sakira-kira ngajadi dua harap eta harap sahiji di tasdidan anu narima kaluhur letah nalika ngucapkeun nana kana eta dua harap
Ari harap idgom eta aya genep  anu di kumpulkeun dina lapad ي رم ل و ن
Ari tingkatan enun paeh jeung tanwin nalika nyinghareupan harap idgom anu genep eta di bagi dua :
1.        Kalawan make gunah ( idgom ma’al gunah )
2.        Kalawan hanteu make gunah ( idgom bilagunah )
Ari cirina idghom ma’alghunah nyaeta dimana –mana.nun paeh jeung tanwin nying hareupan salah sahiji harap dina lapad ينمو
Koidah syarat idghom
الا اﺫ كا ن بكلمة فلا # تد غم كد نيا ثم صنو ا ن تلا
Kajaba nu di mana-mana ayana mudghom jeung mudghom peh
الا اﺫ كا ن
Dina sakalimah
بكلمة
Mangka ulahrek nga idghom keun anjeun kana mudghom dina mudghom peh
فلا تدغم
Seperti lapad dun,ya
كد نيا
Terus lapad sinwanin
ثم صنوان
Anu nyanding lapad sinwan kana dun,ya
تلا
Ari syarat enun paeh atawa tanwin bilamana nyinghareupan harap idgom anu opat ينمو  kudu di idghom keun bari make gunah lamun ayana nun paeh jeung tanwin nalika nyinghareupan kana harap anu opat bari misah kalimah seperti من يشاء   ngan lamun nun paeh atawa tanwin babareungan jeung sawarehna harap idghom anu opat ayana dina sakalimah mangka wajib idharna enun paeh atawa tanwin seperti lapad  دنياjeung   صنو ان
Ari elatna ن nalika nyinghareupan harap idgom anu opat dina sakalimah teu meunang di idgomkeun nyaeta bisi saliru jeung kalimat anu di tasdiskeun ( di tikelkeun ).
Koidah idgom bilagunah
والثان ادغام بغيرغنة # فى اللام والرا ثم كررنة
Jeung ari anu ka dua tina idgom
والثان
Eta idgom
اذغام
Kalawan hanteu make gunah
بغيرغنة
Nu tetep nalika nyinghareupan lam
فى اللام
Jeung ro
والرا
Terus kudu ngabulak balik temenan anjeun ku ro
ثم كررنة
الحاصل
            Ari anu ka 2 tina bagian idgom eta idgom bilagunah nyaeta dimana mana lamun aya nun paeh atawa tanwin nyinghareupan hurup ل jeung ر seperti من لد نه atawa من ر بهم
Ari  terjadina idgom bilagunah nyaeta bilamana nun paeh / tanwin nyinghareupan harap idgom anu 2  ل  jeung ڔ , Ari hukumna  رeta kudu di takror ( dibulak balik )  kalawan mutlak , ngan lamunر ditasdid mangka wajib nyamarkeun (takrorkeun ) kanaر seperti قل ا لروح
Koidah idhar 
والثالث الاقلاب عندالباء # ميمابغنةمع الاحفاء
Ari anu ka tilu tina hukum nun paeh jeung tanwin
والثالث
Eta iklab (narima ngagantikeunana sora nun paeh / tanwin
الاقلاب
Nu tetep nalika nyinghareupan harap ba
عندالباء
Kana mim
ميما
Kalawan make gunah (harus )
بغنة
Sarta samar
مع الاحفاء
Ari ngaran iklab eta aya dua
1.    Iklab ceuk lugot ( تحويل ا لشيء عن وجحه) mindahkeun hiji perkara tina perjalanana
2.    Iklab ceuk istilah :   جعل حر ف مكان حر ف ا خرمع الاحفاء لمراعة ا لغنة
Hartosna: Ngajadikeun hiji harap kana patempatan harap anu sejen sarta samar keur ngaraksa gunah
            الحاصل
Dimana-mana tumiba nun paeh jeung tanwin sarta harap  ب (ba) mangka tukerkeun sora nun paeh jeung tanwin kana sora م (emim) seperti سميع بصير
Koidah ihpa
وا لرابع الاحفاءعندالفاضل # من الحروف وا جب للفاضل
Ari anu ka opat tina hukum enun paeh jeung tanwin
وا لرابع
Ikhpa
الاحفاء
Nu tetep nalika nying hareupan nu sasesana
عندالفاضل
Nu tetep tina pirang-pirang hurup
من الحروف
Ari nga ikhpakeunnana enun paeh atawa tanwin
وا جب
Nu teuteup pikeun nyampurnakeunnana
للفاضل
فى خمسةمن بعدعشررمز ها# فى كلم هذا البيت قدظمنتها
  Dina anu lima
فى خمسة
  Nu tetep saengges anu sapuluh
من بعدعشر
  Pepertelaan nana khomsata’asaro
رمز ها
  Nu tetep dina mimiti kalimah ieu bet
فى كلم هذالبيت
Nu temen-temen geus ngumpulkeun kaula kana khomsatu asaro
قدضمنتها
Koidah harap ihpa
صف دثناكم جادشخص قدسم # دم طيبازدفى تق ضع ظلما
  Kudu nyipatan anjeun
صف
  Kanu kagungan puji
دثنا
  Loba pisan
كم
  Anu alus
جاد
  Jalma
شخص
 Nu temen-temen luhur martabatna
قدسما
  Kudu ngalanggengkeun anjeun
دم
  Dina ka alusan
طيبا
  Kudu nambahan anjeun
زد
  Dina katakwaan
فى تقى
  Kudu ninggalkeun anjeun
ضع
  Kana nganiaya
ظلما
Ari anu ka opat tina hukum ن atawa tanwin the eta ikhpa
 Ari ngaran ikhpa eta aya dua
1.    ihpa ceuk lugot nyaeta : ا لستر (kadar-kadar tertutup)
2.    ihpa ceuk istilah   
عبارةعن النطق بحرف ساكن عل الصفةبين الاظﻬﺎروالادغام عا رعن التشديدمع بقاء الغنة
Hartosna :
 Hiji ibarat tina ngucapkeun nana kana hiji harap kalawan netepan kana hiji sipat di antara idhar jeung                   idghom bari anu sepi tina tasdid sarta tumetepna gunnah dina harap anu awal (mudghom)
                                         الحاصل 
  Dimana-mana enunpaeh atawa tanwin nyinghareupan harap anu lima belas  nyaeta :
ص ف ث ك ج د ش ق ط ز ت ض ظ س   mangka eta kudu di samarkeun sorana enun paeh atawa tanwin
Ari tingkatan ikhpa eta aya tilu (3)
1.    Ihpa akrob hurupna : ط دت
2.    Ihpa ausat hurupna :  ث ج دز ش س ص ض ظ ف
3.    Ihpa ab’ad hurupna:ق ك
                             احكام الميم ثم نوناالمشددين ) )
                                          Hukum mim jeung nun anu di tasdidan dua nana
Koidah mim atawa nun nu tasjid
وغن ميما ثم نو نا شددا # وسم كلاحر ف غنةبدا
Jeung kudu ngagunahkeun temenan anjen
وغن
Kana emim
ميما
Terus kana enun
ثم نو نا
Anu ditasdidan emim jeung enun
شدد ا
Jeung kkudu ngaranan anjeun
وسم
Kana sakabeh ( anu 2 )
كلا
kana haraf gunnah ( harus )
حرف غنة
Anu ebreh kullan
بد ا
Ari hukum mim atawa nun anu ditasdidan eta wajib diidharkeun kana gunnah saperti من الجنة والنا س
 ( احكا م الميم السا كنة )
(  Hukum mim paeh )
Koidah mim paeh
وا لميم ا نتسكن تجي قبل الهجا لاالف لينة لدي الحجا
Ari harap mim
والميم
Eta lamun mah aya mim
ان تسكن
Halna anu datang iya mim paeh
تجي
Anu tetep samemeh pirang – pirang harap ejah – ejahan
قبل الهجا
Lain samemeh alip len
لاالف لينة
Anu tetep pikeun jalma nu boga akal
لد ي الحجا
Koidah na hukum mim paeh eta aya tilu
احكا مها ثلاثة لمن ضبط # اخفاء ادغام واظهارفقط

Anu ari pirang-pirang hukumna mim anu paeh
احكا مها
Eta aya tilu
ثلاثة
Anu tetep piken jalma anu
لمن
Anu malenggeran iya eman kana ahkaman
ضبط
Nya eta kahiji ihpa
اخفاء
Kadua idgom
ادغام
Jeung katilu idhar
واظهار
Mangka wungkul
فقط
            Ari tingkahna emim paeh nalika cicing samemeh harap hijaiyah anu salianti aliplen eta hukumna aya tilu
1.    Ihpa                                    2. Idghom                               3. Idhar
Koidah ihpa sapawi
فالاول الاحفاءقبل الباء # وسمه ا لشفو ي للقراء
Mangka ari hukun mim paeh anu awal
فالاول
Eta ihpa
الاحفاء
Nu tetep cicing samemeh harap ba
قبل الباء
Jeung kudu ngangaranan anjeun kana ihpa
وسمه
Kana ihpa Syapawi (nu bangsa biwir )
ا لشفو ي
Nu tetep mungguh ahli kiroat
للقراء
Ari ngaran ikhpa dina hukum mim paeh nyaeta :
اتفاق الحرفين مخرخا لاصفة بغنة ظا هرة                            
Hartostosna : Saruana dua harap dina makhrojna hanteu dina sipatna kalawan make harus anu ebreh seperti:         وما هم بمؤ منين                 
          Ari patokanana mim paeh di hukuman ku ihpa bilamana nyingharepan harap ba kulantaran mim jeung ba sarua makhrojna tina anu bangsa biwir mangka ieu ihpa dingaranan ku ihpa syapawi
Koidah idghom sogir
والثاني ادغا م بمثلها اتى# واسم ادغا ما صغيرا يافتى
Ari anu kadua tina hukuna mim paeh
والثاني
 Eta idghom
ادغا م
Kalawan bangsa biwir deui
بمثلها
Anu datang idgom
اتى
Jeung kudu ngangaranan anjeun kana eta idgom
واسم
Ku idgom
ادغا ما
Anu sogir (idghom-sogir )
صغيرا
Hey anu jadi budak ngora
يافتى
Ari hukumna anu kadua tina mim paeh nya eta idghom sogir
Ta’ripna idghom sogir
اتفاق الحرفين صفةومحرجاويسكن اولهما
Hartosna : Saruana dua harap dina sipat jeung mahrojna bari paeh aksara anu pangmimitina tina anu dua seperti ولكم ما كسبتم ,Patokan idghom sogir nyaeta: bilamana  mim paeh mayunan mim
Koidahna idhar syafawi
والثالث الاظهارفي البقية# من اخرف وسمهاسفوية
Jeung ari hukumna mim paeh nu katilu
والثالت
Eta idhar ( jelas )
الاظهار
Nu tetep dina nalika nyingharepan anu sasesana
في اليقية
Tina pirang pirang huruf
من احرف
Jeung kudu ngaranan anjeun kana mim paeh
وسمها
Kana idhar sapawi ( bangsa biwir )
سفو ية
Ari hukum katilu tina mim paeh nyaeta idhar sapawi
Tarifna idhar sapawi
عبا رة عن تبيين الحر ف عند البا قى الحر و ف
Hartosna :  Hiji ibarat tina ngebrehkeunnana sora harap ( م ) nalika nyinghareupan tina sasesana hurup hijaiyah saperti ان كنتم تعلمون
الحاصل
Dimana  - mana م  nyinghareupan  ف / و mangka kudu rempan anjeun kana ngaihpakeunna   م elatna silih deukeutannana  م jeung  و/ ف tina makhrojna sakumaha ceuk koidah  ( wajib idhar )
Koidah wajib idhar
وحد ر لد ا ى و ا و وفا ا ن تحتفى * لقر بها وا لا تحا د فا عر ف
Jeung kudu rempan anjeun
وحد ر
Nallika mim nyingharepan wau
لد ى و او
Jeung pa
وفا ء
Kana ngaihpakeunnana kana mim paeh
ا ن تحتفى
Karana silih deuketannana mim paeh
لقر بها
Jeung sarua mim atawa pa
وا لا تحا د
Mangka kudu nyaho anjeun
فا عر ف
                                      احكا م لام ال و لا م الفعل
ari eta bab dina mertelakeun pirang – pirang hukumna al dina . alip lam  ( alip lam ma’rifat ) jeung lam fiil
Koidah aliflam komariah
 للا م ال حلا  ن قبل الا حر ف# اولاهما اظهاره  فلتعرف
Eta anu tetep pikeun lam dina lafad  “ AL “
للا م ال
Ari dua tingkah
حلا ن
Anu tetep  cicing samemeh pirang – pirang harap
قبل الا حر ق
Anu ari mimitina tina anu dua tingkah
اولاهما
Eta ngaidharkeun kana lam dina “AL”
اظهاره
Mangka kudu nyaho anjeun
فلتعرف
قبل اربع مع عشرة خد علمه  #  من ابغ حجك وخف عقيمه
Halna ayana AL dina samemeh opat
قبل ار بع
Sarta sapuluh
مع عشر ة
Kudu maham anjen kana elmuna
حد علمه
Nu tetep dina lapad   من ابغ حجك وخف عقيمه
من ابغ حجك وخف عقيمه



Ari hukumna lam dina alif lam ma’rifat nalika tumiba dina samemeh pirang-pirang haraf hijaiyah eta aya dua
1.        Ngaidharkan nana kalawan wajib ( aliplam komariah ) lamun cicing samemeh harap anu dua belas anu di kumpulkan dina lapad
أب غ ح ج ك و خ ف ع ق ي م  nyaeta ابغ حجك وخف عقيمه 
Koidah alip lam syamsiyah
ثا نيهما ادغا مها فى اربع # وعشرة ايضا ورمزها فع
Ari anu ka dua tina hukumna lam dina al tina nu dua tingkah
ثا نيهما                 
Eta nga idgomkeunnana lam
اد غا مها
Nu tetep dina  jeung sapuluh
فى ار بع و عشرة
Deui
ايضا
Kana kapertelaan nana anu opat belas nu aya dina nadom nu bakal di sebut
و رمز ها
Jeung kudu ngaraksa anjeun
فع
Koidah harap ikhpa
طب ثم صل ر حما تفز ضف دا نعم # دع سو ء ظن شر يفا للكر م
Kudu alus anjeun
طب                        
Terus kudu ngantelkeun anjeun
ثم صل
Kana silaturahmi
رحما
Mangka bakal bagja anjeun
تفز
Tur kudu daek manggihan anjeun
ضف
Ka jalma nu ngabogaan kanikmatan
دا نعم
Kudu ninggalkeun anjeun
دع
Kana goreng sangka
سو ء ظن
Kudu daek jarah anjeun
زر
Ka jalma nu mulya karana barahan
شر يفا للكرام
2.    ari anu ka dua tina hukum alip lam eta idgom nalika nyinghareupan harap anu opat belas nudi kumpulkeun dina lapad
طب ثم صل رحما تغز ضو ا نعم # دع سوء ظن رز شريفا للكرام
Nyaeta: ط ث ص ر ت ض ن د س ظ زظ ش ل
واللام ا لاولى سمها قمريه # واللام ا لاخر ى سمها شمسيه
Jeung ari hukumna elam dina “ AL”
واللام
Nukahiji
الاولى
Eta kudu ngangaranan anjeun kana al ula
سمها
Kana aliplam komariah ( anu bangsa bulan anu bangsa ebrehna )
قمريه
Jeung ari hukumna lam dina “al”
واللام
Anu sejen deui
الاخر ى
Eta kudu ngangaranan anjeun kana al ukhro
سمها
Kana aliplam samsiah ( nu bangsa panon poe dina pada samarna)
شمسيه
Ari lam tina al anu wajib idzhar nalika mayunan harap anu opat belas eta di ngaranan ku aliplam komariah wa ama ari hukumna lam  tina AL ( ﺍﻞ ) anu wajib idgom kana hurup anu saba’dana nyaeta anu opat belas eta di ngaranan ku aliplam samsiyah.
Koidah wajib idzhar dina lam piil
واظهرن لام فعل مطلقا # فى نحوقل نعم وقلنا والتقى
Kudu ngaidharken temenan anjeun
واظهر ن
Kana lam
لام
Anu aya dina kalimah piil
فعل
Kalawan mutlak ( padauga aya dina piil madi / fiil amar )
مطلقا
Anu tetep dina saumpamana lapad
ف نحو
Kul na’am (piil amar )
قل نعم
Jeung lapad kulna ( piil madi )
وقلنا
Jeung dina lapad iltako
والتقى
Dimana-mana aya lam dina kalimah piil bari paeh ima ayanamah dina lebah mimitina, di tengah ,di sisi mangka wajib di idhar keun seperti :  التقا
.................................................................................
            Ari ieu ete bab anu teuteup dina mertelakeun pirang-pirang harf tafhim (kandeul) jeung piranmg-pirang haraf kolkolah.
*      Koidah Haraf Tafhim
.....................................................................................................................................................................
Jeung ari pirang-pirang haraf tafhim
.......................................
Eta aya tujuh
.......................................
Anu diringkes anu tujuh
.......................................
Anu teuteup dina lapad (..................................................................)
.......................................
Kungaran haraf isti’la
.......................................
Anu dimashurkeun anu tujuh (...............................................................)
.......................................
الحاصل
            Ari pirang-pirang haraf anu kudu dibaca kandeul eta aya tujuh mungguh ulama ahli qiro’at anu diringkes dina lapad (..................................................................), jeung sok disebut haraf anu tujuh kuharaf isti’la.
            Ari anu pangkutna tiantara anu tujuh dina dibaca tafhim eta pirang-pirang haraf itbaq (.....................) nyaeta........................
            Kanyahoken kuanjeun saenya-enyana salianti haraf isti’la tina sakabeh pirang-pirang haraf eta dingaranan kuharaf isti’fal, karana saenyana lisan narima kahandaf tina lalangit tina ngucapkeun pirang-pirang haraf isti’fal, ari hukumna eta dibaca ipis (tarkik). Kecuali haraf anu tilu etamah dirinci nyaeta alip, lam lapad alloh, jeung ro.
1.    Alip
Buktina eta ngitung-ngitung kumaha haraf samemehna, mangka dikandeulkeun alip lamun samemehna alip eta dibaca kandeul (huruf isti’la). Seperti, (.........................) jeung diipiskeun alip lamun samemeh alip dibaca ipis (huruf isti’pal). Seperti,
2.    Lam lapad alloh
Mangka dikandeulkeun macana lamun bukti cicing lam lapad alloh saengges jabar atawa pees seperti, (                            ), jeung dibaca ipis lam lapad alloh lamun cicing saengges jeer seperti,
3.    Ro
Mangka dikandeulkeun macana lamun bukti cicing ro saengges jabar atawa pees seperti,           (                            ), jeung dibaca ipis ro lamun cicing saengges jeer seperti, (                            ), atawa ro paeh cicing saengges asal bari saengges ro hanteu aya isti’la seperti, (                                  ).
*      Koidah Haraf Kolkolah
................................................................................................................................................................
Ari haraf kolkolah
...........................................
Eta anu ngumpulkeun kana haraf kolkolah
...........................................
Eta lapad kutbu jadin
...........................................
Eta kudu ngajelasken anjeun kana haraf kolkolah
...........................................
Anu teuteup nalika wakop
...........................................
Jeung nalika sukun
...........................................
Mangka meunang pituduh anjeun
...........................................
                                                             الحاصل
            Ari lobana haraf kolkolah eta aya lima nu dikumpulkeun dina lapad (                                       ) nyaeta, د ڃ ب ط  ق . Ari anu dimaksud kuharaf kolkolah nyaeta haraf anu dina nalika paeh diucapkeun kaluar dina makhrojna kalawan nyeklok nepiken kadangu sora tarik bari kuat.
            Ari kolkolah kabagi kana dua
  1. Kolkolah kubro nyaeta: haraf kolkolah paeh karana wakop seperti
  2. Kolkolah sugro nyaeta:  haraf kolkolah paeh lain karana wakop seperti
احكا م الادغام
Ari ieu eta bab anu tetep dina mertelakeun pirang-pirang hukumna idhgom
                                               
Koidah idhgom mutamasilen
ان فى الصفات والمخارج اتفق# حرفان فا لمثلان فيهما احق
Lamun mah sarua
ان
Anu tetep dina pirang-pirang sipatna
فى الصفان
Jeung dina pirang-pirang mahrojna
والمخارج اتفق
dua harap
حرفان
Maka ari idgom anu sarua  duanana
فا لمثلان
Anu tetep dina sipat jeung mahrojna
فيهما
Eta lewih hak
احق
Ta’ripna idhgom
عبارة عن خلط الحرفين وادخال احدهما في الاخر
Hartosna : Hiji ibarat tina pacampurna dua harap jeung asup salah sahijina tina anu dua dina anu sejen seperti  لقد سمع الله                            
Ari sabab idghom eta aya 3                                                         
Ari hukum idghom eta aya 3
1.    Tamasul ( silih sarua an )
1.    Idghom mutamasilen
2.    Tajanus ( silih jinisan )
2.    Idghom mutakoriben
3.    Takorub ( silih dekeutan )
3.    Idghom mutajanisen
Ta’ripna idghom mutamasilen
اتفاق الحرفين صفةومخرجا
Hartosna :  narima saruana 2 harap dina sipatna jeung mahrojna seperti  اضرب بعصاك الحجر:
الحا صل
Bilamana kumpul dua harap anu sarua sipat jeung mahrojna mangka di hukuman ku idghom mutamasilen .Ngan lamun terjadi dina ighom mutamasilen aksara anu awal paeh mang ka di ngaranan ku idghom mutamasilen sogir tapi lamun diharkatan dua nana mangka dingaranan ku idghom mutamasilen kabir .
                                                Koidah idghom mutakoriben
وان يكون مخرجا تقاربا # وفى الصفات اختلفايلقبامتقاربين
Jeung lamun mah aya dua harap
وايكون
Dina mahrojna 
مخرجا
Eta silih dekeutan dua harap
تقاربا
Jeung anu tetep dina pirang-pirang sipatna
وفى الصفات
Jeung narima beda dua harap
اختلفا
Mangka di ngaranan dua harap
يلقبا
Ku idghom mutakoriben
متقاربين
Taripna idgom Mutakoriben
تفارب الحرفين محرجاواختلا فهماصفة
Harosna :
               Silih dekeutan nana dua harap dina mahrojna jaeung narima beda dua nan dina sifatna seperti: dal ( ) kumpul jeung sin ( ) / dal ( ) jeung jim ( ) seperti : لقد سمع الله
الحا صل
       Bilamana aya dua harap silih dekeutan dina mahrojna hanteu dina sipatna mangka di ngaranan ku idgom Mutakoriben seperti : jeung , jeung seperti :  اذتتهم . نقدجاءكم . قالتطابفة
Koidah  idgom Mutajanisen
اويكون اتفقا فى مخرج * دون الصفات حققا با لمتجا نين
Atawa dua haraf
او يكون
Eta sarua dua haraf
اتفقا
Anu tetep dina mahrojna
فى وخرج
Jeung dina pirang-pirang sifatna
دون الصفات
Mangka di nyatakeun iyeu dua haraf
حققا
Ku idgom mutajanisen
با لمتجانين
Ta’ripna idghom mutajanisen
اتفاق الحر فين مخرجالاصفة
Hartosna :  saruana dua harap dina mahrojna hanteu dina sipatna seperti :   jeun ,  د jeung  seperti : قا لتﻃﺎ ﺋﻓﺔ
الحاصل
Bilamana kumpul dua harap anu silih saruan dina mahrojna hanteu dina sipatna mangka di ngaranan ku idghom mutajanisen seperti:    jeung   ,         jeung   sepert:    اركب معنا # يتب فاولئك
Ngan lamun ayana anu awal sukun hukumna wenang idgom.
Koidah idgom sogir anu awal paeh
بالمتجا نسين ثم ان سكن # اول كل فا لضغيرسمين
Terus lamun sukun
ثم ان سكن
Anu awal tina sakabehna
اول كل
Mangka kana idgom sogir
فالصغير
Kudu ngaىلشranan anjeun
سيمن
Koidah idgom sogir
اوحرك الحرفان فى كل فقل # كل كبيروافهمنه بالشل
Atawa di barisan
اوحرك
Dua harap
الحرفان
Anu tetep dina sakabehna
فى كل
Mangka kudu ngucap anjeun
فقل
Ari sakabehna
كل
Eta idghom kabir
كنير
Jeung kudu maham anjeun kana kulun
وافهمنه
Kalawan ku pirang-pirang conto
بامشل

الحاصل
            Bilamana kumpul 2 harap bari ayana anu awal eta paeh ima dina mutamasilen waima mutakoriben jeung mutajanisen mangka di sebut ku idghom sogir ngan bilamana kumpul 2 harap nuaya dina idghom mutamasilen , mutakoriben , mutajanisen eta di barisan 2 nana mangka di sebut ku idghom kabir
احكام المد
Ari ieu eta bab anu tetep dina mertelaken pirang-pirang hukumna mad .
                                                                        Koidah babagian mad
والمد اصلي وفرعي له # وسم اولا طبعيا وهو
Jeung ari warna tina mad
وا لمد
Nyaeta hiji mad asli
اصلي
Jeung dua mad far’I
وفر عي
Nutetep pikeun mad
له
Jeung kudu ngaranan anjeun
وسم
Kana nu hiji ( mad asli )
اولا
Ku mad tobi’i
ظبعيا
Halna ari mad tobi’i
وهو
Ari harti mad eta aya dua
1.    mad cek lugot : الزيادة
2.    mad cek istilah  :  اطا لة الصوت بحرف من حروف المد Hartosna :  Manjangkeun  kana sora kusabab harap tina sawarehna pirang-pirang harap mad ﻮﺍﻱ
     Ari pirang-pirang babagian mad eta aya 2
1.    mad asli
2.    mad far’i
Koidah mad asli
ما لاتو قف له على سبب # ولا بد و نه الحروف تجتلب
Eta mad anu
ما
Anu hanteu ngadago eta anu maujud
لاتو قف
Anu tetep pikeun mad
له
Kana sabab
على سبب
Jeung hanteu ngadago kana salianti sabab
ولا بد ونه
Pirang-pirang hurup
الحروف
Anu di tarik hurup
تجتلب

بل اي حرف غيرهمزاوسكون # جاء بعد مد فالطبعيايكن     
Balikta
بل
Tina anu manabae harap
اي حرف
Anu salianti hamjah
غير همز
Atawa sukun
اوسكون
Anu datang ayuharpin
جاء
Nu tetep saengges mad
بعد مد
Nyaeta mad tobi’I
فا لطبعيا
Nu aya iya mad
يكون
Ta’ripna mad asli
ما لا يتو قف على سبب من همزاوسكون ولا تقوم دات الحرف الابه
Hartosna :  mad anu hanteu ngadago kana sabab tina hamjah atawa sukun jeung hanteu menggon datna harap kajaba kueta mad seperti : الذي امنو وعفا
 Ari pirang-pirang harap mad eta aya tilu

1.
2.
3.

Koidah mad far’i
والاخر والفرعي مو قو ف عل#سبب كهمزاوسكون منجلا
                                                                          
Jeung ari mad anu sejen
والاخر
Eta mad anu bangsa far’i
الورعي
Ari mad far’I eta anu di dagokeun
موفوف
Kana hiji sabab
عل سبب
Halna anu saperti hamjah
كهمز
Atawa sukun
اوسكون
Halna anu di ebrehkeun
منجلا

الحا صل
Ari anu ka 2 tina bagian mad nyaeta mad far’i nyaeta : mad anu di dagokeun kana ayana sabab tana hamjah atawa sukun seperti قواففسكم و بما انزل


                                           Koidah harap mad
حروفه ثلا ثة فعيها # من لفضا واي وهي فى نو حيها
Ari pirang-pirang harap mad
حروفه
Eta aya tilu
ثلا ثة
Mangka kudu ngaraksa anjen kana anu tillu
فعيها
Anu teuteup dina lapad (واي)
من لفضا واي
Hal na ari lapad    واي
وهي
Eta anu teuteup di kumpulkeun dina lapad نو حيها
فى نوحيها

والكسر قبل الياء وقبل الواوضم # شرط وفتح قبل الا لف ملتزم
Jeung di harkatan ku pang jeer
والكسر
Nu teuteup dina samemeh iya paeh
قبل الياء
Anu teuteup dina samemeh wau paeh
وقبل الواو
Ari baris pees
ضم
Eta di saratkeun
شرط
Jeung ari baris jabar
وفتح
Eta anu teuteup dina samemeh alip
فبل الالف
Eta anu di mistikeun
ملتزم
Ari syarat mad eta aya tilu
1.  ي  paeh saengges  pang jeer seperti   الذين
2.  و paeh saengges pamees seperti  امنو
3.  alip saengges pang jabar seperti  كما
واللين منهاالياء ووو سكن # ا ن ا نفتاح قبل كل ا مكنا
Jeung ari harap len
وللين
Anu tetep tina harap mad
منها
Iya ( )
الياء
Jeung ( )
ووو
Anu paeh jeung
سكن
Lamunmah narima jabar
ا ن ا نفتاح
Anu tetep dina samemeh jeung
قبل كل
Anu kongang ia infitah
ا مكنا
الحا صل
Bilamana aya jeung tumiba saba’da baris jabar mangka di ngaranan ku mad len seuperti
تي سر   - يو م الدين       
احكا م المد مع الهمزة
Ari ieu eta bab anu teuteup dina mertelakeun pirang –pirang hukum mad sarta babareungan jeung hamjah
Koidah Hukum Mad
للمد احكام ثلا ثة تدوم # وهي الوجوب و الجوا زواللزم
Eta anu tetep pikeun mad
للمد
Ari pirang – pirang hukum
احكام
Ete aya tilu
ثلا ثة
Anu langgeng ia salasah
تدوم
Halna ari anu tilu
وهي
Eta ka hiji mad wajib
الوجوب
Jeung ka dua mad jaiz
و الجوا ز
Jeung ka tilu mad lazim
واللزم
Ari hukum mad eta aya tilu.
1.    mad wajib muttasil             3.  mad lazim
2.    mad jaiz mumpasil
Koidah Mad Wajib Muttasil
فوا جب ا ن جاء همز بعد مد # فى كلمة وذا بمتصل يعد
Mangka ari hakekatna mad wajib
فوا جب
Eta lamunmah datang
ا ن جاء
Hamjah
همز
Anu tetep dina saba’da pirang-pirang harap mad
بعد مد
Dina sakalimah
فى كلمة
Jeung kana anu ieu
وذا
Ku mad wajib muttasil
بمتصل
Anu di itung-itung ieu mad
يعد

الحا صل
Ari patokan mad wajib muttasil
Bila mana kumpul mad jeung hamjah, bari kaayaan nana dina sakalimah seperti :   لقد جاء كم
Koidah Mad Jaiz Munfasil
وجا ئز مد و قصرا ن فصل # كل بكلمة وهذاا لمنفصل
Jeung ari mad jaiz
وجا ئز
Eta mad ( panjang )
مد
Jeung pendek
و قصر
Lamunmah di pisah
ا ن فصل
Sakabehna ( antara mad jeung hamjah )
كل
Kalawan kalimat
بكلمة
Jeung ari ieu mad
وهذا
Eta mad jaiz munfasil
ا لمنفصل

الحا صل
Ari patokannana mad jaiz munfasil :
Bila mana kumpul mad jeung hamjah bari ka ayaan nana misah kalimah, ( ayana mad tina anu ahir kalimah anu awal hamjah tina anu awal tina kalimah anu ka dua ) saperti.
بما انز ل,  في ا مها,  قواا نفسكم

Koidah Mad Aridli Sukun
و مشل ذا ان عرض السكون #  وقف كتعلمون نستعين
Jeung ari anu seperti ieu mad jaiz munfasil
و مشل ذا
Lamunmah datang kalawan anyar saba’da mad
ان عرض
 Sukun ( sukun aridi )
السكون
Karana wakof
وقف
Halna saperti lapad ta’lamuna
كتعلمون
Jeung lapad nasta’inu
نستعين

الحا صل
Patokan mad arid lisukun
Bila mana kumpul mad jeung hamjah anu paeh, kalawan paeh anu anyar karana wakop mangka hukumna saperti mad jaiz munfasil saperti :  تعلمون    

Koidah Mad Iwad Jeung Mad Badal
و قدم المد على الهمز وذا #  بدال كما امنوا ايما نا خذ وا
Jeung kudu ngaheulakeun anjeun
و قدم
Kana mad
المد
Kana hamjah ( hamjah tiheula )
على الهمز
Jeung ari ieu takdimul madi alal hamji
وذا
Eta mad badal
بدال
Halna saperti lapad amanu
كما امنوا
Jeung lapad imanan
ايما نا
Kudu maham temenananjeun kana conto
خذ وا

Patokan Mad Badal
            Bilamana aya tanwin jabar bari kaayaan dina nalika wakap seperti  ايما نا :

Koidah Mad Lazim
ولا زم ا ذ ا لشكو ن اصلا  # وصلا ووقفا بعد مد طول

Jeung ari ayana mad lazim
ولازم
Dimana – mana ari sukun
ا ذ ا لسكو ن
Eta dijadikan asal
ا صلا
Dina tingkahna wasol
و صلا
Jeung tingkahna wakop
ووقفا
Harap mad
بعد مد
Nu panjangkeun ia mad kalawan enam harkat
طو ل

Ari Mad Lazim Eta Aya Opat
1.      Mad  l azim kilmi musakol
2.      mad lazim kilmi mukhopap
3.      mad lazim harfi musakol
4.      mad lazim harfi mukhopap

Patokan Mad Lazim
                        Bilamana kumpul mad jeung harap anu sukun kalawn sukun asli boh nalika wasol atawa wakop saperti و لا ا لضا لين  ويما جكم
Koidah Pembagian Mad Lazim
اقسام لا زم لد يهم اربعه * وتلك كلمي وحرفي معه
Ari pirang – pirang babagiannana mad lazim
اقسام لازم
Anu tetep mungguh ahli kiroah
لد يهم
Eta aya opat
ا ر بعة
Jeung ari itu anu opat
وتلك
Eta kahiji mad lajim kilmi
 كلمي
Jeung kadua mad lazim harfi
 وحرفي
Anu tetep sarta kilmi jeung harti
معه
كلا همامخفف مثقل  * فهده اربعة تفصل
Ari tiap – tiap tina anu dua
كلا هما
Eta nu kahiji muhopapah
مخفف
Jeung kadua musakol
مثفل
Mangka ieu mad lazim
فهده
Eta aya opat
اربعة
Nu dipisah – pisah ya arba’ah
تفصل
koidah mad lazim kilmi
فان بكلمة سكون ناجتمع * مع حرف مدفهو كلمي وفع
Mangka lamun narima kumpul
فان اجتمع
Nu tetep dina sakalimah
بكلمة
Sukun
سكون
Sarta harap mad
مع حرف مد
Mangka ari mad eta mad lajim kilmi

فهو كلي
Anu tumiba iya kilmi
وفع

الحا صل
Bilamana kumpul sukun jeung harap mad dina sakalimah mangka di ngaranan ku mad lajim kilmi seperti : الصا خة الصاخخة
Koidah Mad Lazim Harpi
اوفى ثلا ثي احروف وجدا * والمر وسطه فحرفي بد
Atawa kumpulma mad sareng sukun dina pirang-pirang harap anu bangsa tilu
او فى ثلا ثي الحروف
Nu kapanggih mad sareng sukun
وجد
Jeung ari harap mad
والد
Eta tengah –tengah anu tilu ( sulasi )
وسطه
Nagka disebut ku mad lajim harpi
فحرفي
Anu dohir ia harpi bilamana kumpul sukun jeung nad
بد

الحا صل
Bilamana kumpul sukun sareng mad dina harap hijaiyah bari netepan anu bangsa tilu aksara kalawan ayana mad eta icing di tengah mangka di sebut mad lazim hrfi seperti : Asalnaصاد
حم     Asalna حميم
Mukhopap ← Koidah →Musakol
كلا هما مثقل ان اد غما * مخفف كل ادا لم يد غما
Ari hiji –hijina tina kilmi jeung harpi
كلا هما
Eta di ngaranan ku musakol
مثقل
Lamunmah di tasdidan كلا هما
ان عد غما
Jeung mukhopap
مخفف
Ari sakabehna kilmi jeung harpi
كلا
Eta di mana-mana hanteu di iagomkeunكلا هما
اد لم يد غما

الحا صل
Bilamana di igomkaeun tina mad lajim qilmi / harfi mangka di ngaranan ku musakol,seperti :الصا خة  (dina kalimah ) qilmi musakol, الم ( dina harfi ) musakol.
Ngan lamun ayana mad lajim kilmi / harfi eta hateu di tasdidan mangka disebut muhupap seperti :  يس , ق , والان
Koidah Had Lazim Harfi Nu Sok Di Jadikeun Awal Kalimah
واللا زم الحر فى او ل السور * وجود ه وفى ثمان ن انحصر

Jueng ari mad lazim harfi
واللا زم الحر فى
Dina mimiti pirang – pirang surat
اولالسور
Jeung ari ayana mad lazim harfi
وجود ه
Jeung anu tetep dina dalapan
وفى ثما ن
anu narima karingkas wujuduhu
ن انحصر

Koidah Hurup Mad Lazim Harfi
يجمعهاحروف كم عسل نقص *  وعين د ووجهين والطول اخص
Anu geus ngumpulkeun kanu anu 8
يجمعها
Pirang-pirang hurup nu aya dind lapad kam asal nakos
حروف كم عسل نقص
Jeung ari ain anu boga 2 wajah
وعين د و وجهين
Jeung panjang 6 harkat
والطول
Eta leuwih tangtu
اخص



الحا صل
            Ari mad lazim harfi eta sok terjadi dina awal pirang-pirang surat anu aya dina 8 pirang-pirang hurup hijaiyah nu di kumpulkeun dina lapad  ( ك م ع س ل ن ق ص) كم عسل نقص
            Ari harap mad alipayana dina pirang-pirang hurup
1.                      ص
2.                  ق
3.                  ك
4.                   لم  Tina ا لم
Ari ayana harap mad iya ayana dina 2 hurup

1.             م tina  الم  
2.             سtinaيس
Ari ayana harap mad  Wau ayana dina hiji hurup nyaeta dina 
Ari anu tujuh iyeu eta di sebut mad musba ( nyegeurkeun ).

Koidah Mad Tobi’i Dina Haraf
وما سوى الحرف الثا ني لاالف * فمده مد ا طبيعيا ا لف
Jeung ari harap
وما
Nu salianti harap anu dalapan
سوى الحرف
Anu ka dua
الثا ني
Anu lain alif
لاالف
Mangka ari panjang huruf
فمده
Ku mad
مد ا
Nu bangsa tobi’i
طبيعيا
Eta di kanyahokeun maduhu
ا لف

الحا صل
Ari salianti harap anu dua tina tiap-tiap harap hijaiyah anu netepan kana dua harap atawa netepan kana tulu harap bari lain aksara tengahna haraf mad eta di hukuman ku mad tobi’i seperti : يا,حا,طا
وذاك ايضافى فواتح السور * فى لفظ حي طاهرقدانحصر
Jeung ari itu anu tadi 
وذاك
Deui
ايضا
anu tetep tina pirang-pirang nu jadi mimiti tina pirang-pirang surat
فى فواتح السور
Dina lapad  حي طاهر
فى لفظ حي طاهر
Jeung temen-temen narima karingkes
قدانحصر

الحا صل
Ari anu dua disebut ku mad tobi’ieta anu aya dina awal pirang-pirang surat eta aya 6 hurup nu di kumpulkeun dina lapad حي طاهر
Koidah Lobana Mad Lajim Harfi
ويجمع الفواتح الاربع عشر* صل سحيرا من قطعك ذاستهر
Jeung ngumpulkeun
ويجمع
Kana pirang-pirang anu awal dina surat
الفواتح
Anu 14
الاربع عشر
Kudu ngantelkeun anjeunka jalma dina waktu sahur nu ges
megatkeun jaman ka anjeun dina lapad
را م ن ق ط ع ك ص ل ه س ح ي
صل سحيرا من قطعك
Ari iyeu lapad
ذا
Anu narima mashur iya lapad
ستهر

وثم ذالنظم بحم الله *على تما مه بلا تناهي
ثم الصلاة والسلام ابدا * على ختام الا نبياء احمد
والال والصحبه وكل تابع* وكل قارئ وكل سامع
ابيا ته ند بدا لدالنهى* تاريخه بشرا لمن يتقنها

Geus sampurna (timimiti)
وثم
Ieu nadom
ذالنظم
Kalawan nutetep ditungtungan ku mujika ALLAH
بحم الله
Karana tos nyampurnakeunana ALLAH
على تما مه
Ka perkara nutos dugi
بلا تناهي
Terus ari rohmat nudi sareungan ku ta’dim
ثم الصلاة
Sareung peng hormatan anu agung
والسلام
Dina salawasna
ابدا
Eta mugastetep kanu jantenpanutup ti pirang-pirang Nabi
على ختام الا نبياء
Nyaeta kanjeng nabi Muhammad
احمد
Sareung nu jadi keluargina
والال
Sareng ka pirang – pirang sahabat Nabi
والصحبه
Sareng ka pirang – pirang kabeh tabiin
وكل تابع
Sareng ka sakabeh pirang – pirang jalma nu maca
وكل قارئ
Sareng ka sakabeh pirang – pirang jalmi nu ngadangu
وكل سامع
Ari pirang – pirang betna ieu nadom
ابيا ته
Eta kumpulna dina lapad nadum bada
ند بدا
Anu tetep pikeun jalma nu bogz akal
 لدالنهى
ari titik mangsa na ieu nadom
تاريخه
Anu di kumpulkeun dina lapad busro
بشرا
Anu tetep pikeun jalma
لمن
Nu ngaraksana ia eman ka busro
يتقنها

والله اعلم بالصوا

0 komentar